Gorzów Wielkopolski, choć jest miastem zaledwie średniej wielkości, ma swój klimat i swoją historię. Tworzyło je wiele pokoleń ludzi, którym naprawdę zależało na miejscu, w którym żyją. Pozostawili tu swoje ślady, których nie zatarł czas i skomplikowane losy pogranicza.

Historia Gorzowa datuje się od dnia 2 lipca 1257 roku, kiedy to margraf Johann I z dynastii askańskiej podpisał dokument, na mocy którego Albrecht de Luge założył miasto o nazwie Landisberch Nova. Położone ono było na terenie Kasztelanii Santockiej i było jednym z pierwszych miast lokowanych nad dolną Wartą. Od samego początku doskonałym atutem Landsberga było jego położenie – w rozwidleniu lądowych i wodnych szlaków komunikacyjnych, u ujścia Kłodawki do Warty. Rzeka, wytyczająca granicę pomiędzy Nową Marchią i Wielkopolską stanowiła o nadgranicznym charakterze miasta. Otwartość i swoboda żeglugi sprzyjały kontaktom handlowym, rozwijały też lokalny przemysł i rzemiosło. Dzięki temu miasto rozwijało się szybko, zdobywając znaczenie i siły, które pomagały przetrwać powodzie, wojny, pożary i zarazy – nieszczęścia, których nie brakło w ponad siedemsetletniej historii. Miasto z wiekiem stawało się coraz silniejszym i bardziej prężnym ośrodkiem handlowym łączącym Wielkopolskę z Pomorzem Zachodnim, jednym z najważniejszych w Marchii. Miasto kontrolowało zarówno żeglugę na Warcie jak i handel w regionie, który wraz z rolnictwem rozwijał się znakomicie. Dzięki Kłodawce, która ma charakter rzeki górskiej, Landsberg stał się ważnym ośrodkiem młynarskim. Regularnie odbywały się tutaj jarmarki i targi, na których kłębił się kolorowy tłum. W XIX wieku miasto odnotowało gwałtowny wzrost populacji mieszkańców. Był to również początek dynamicznego rozwoju przemysłu, który stał się dominującym źródłem dochodów. Na przedmieściach zaczęły powstawać liczne fabryki i domy mieszkalne. Gorzów zyskał nowe połączenia drogowe i kolejowe, rozwijała się żegluga parowa na Warcie. Ludzie stawali się coraz bogatsi, a ich otoczenie coraz piękniejsze. Prawdziwą ozdobą miasta były licznie zakładane parki, zieleńce i ogrody przy fabrykanckich willach. Wiele z nich przetrwało do dnia dzisiejszego.

Dzięki dużym połaciom terenów zielonych Gorzów nazywany był miastem parków i ogrodów. Zawierucha drugiej wojny światowej nie oszczędziła miasta. Wycofujący się Niemcy wysadzili oba mosty, a oddziały Armii Radzieckiej niemal doszczętnie spaliły stare miasto. 30 stycznia 1945 roku niemiecki Landsberg stał się polskim Gorzowem. Na miejsce dawnych mieszkańców sprowadzono polskich osadników i powołano nowe władze, najpierw wojskowe, a następnie cywilne. Okres powojenny to czas ponownego, dynamicznego rozwoju miasta. Już w połowie lat pięćdziesiątych Gorzów liczył 50 tys. Mieszkańców – więcej niż przed wojną. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych miasto przeżywało drugi w swych dziejach boom budowlany i społeczny. W 1975 roku zyskało status stolicy województwa gorzowskiego, a w 1979 roku urodziła się 100-tysięczna gorzowianka. Po reformie administracyjnej kraju w roku 1999 Gorzów stał się stolicą województwa lubuskiego, siedzibą wojewody, władz miejskich i powiatowych. Odbiciem ośmiowiekowej historii miasta są liczne zabytki architektoniczne oraz dokumenty i materiały zgromadzone w gorzowskim oddziale Archiwum Państwowego. Wiele cennych zbiorów znajduje się w posiadaniu licznych instytucji, takich jak Muzeum Lubuskie czy Gorzowskie Towarzystwo Fotograficzne. Zbieraniem pamiątek historii zajmują się także działające w Gorzowie galerie malarskie i fotograficzne oraz osoby prywatne.

Źródło: www.ziemialubuska.pl