Get Adobe Flash player

Krosno

Historia

Historia Krosna sięga XI wieku, kiedy to na obronnie położonym wzgórzu nad Wisłokiem założono rolniczą osadę. W 1282 r. książę krakowski - Leszek Czarny, nadał biskupowi lubuskiemu immunitet, w którym, wśród posiadłości biskupstwa, wymienione jest również Krosno - wówczas jeszcze osada. W połowie XIV w. Krosno przeszło w ręce Kazimierza Wielkiego i otrzymało prawa miejskie na prawie magdeburskim. Krosno używa herbu Ziemi Książąt Kujawskich, z której wywodził się jego założyciel Kazimierz Wielki (wizerunek pół lwa złotego i pół orła srebrnego z koroną nad ich głowami na polu czerwonym). Wiele dobrego doznało Krosno od króla Władysława Jagiełły. W latach 1 399 i 1415 otrzymało od niego przywileje sprzyjające rozkwitowi handlu i rzemiosła. W tym okresie powstają pierwsze szkoły, których absolwenci sięgają po tytuły profesorskie na Akademii Krakowskiej. W 1461 r. król Kazimierz Jagiellończyk funduje miastu wodociąg.
Wiek XVI to okres szczególnego rozkwitu Krosna. Leżało ono przy ważnych szlakach handlowych, prowadzących nad Morze Czarne, na Węgry, Ruś Czerwoną i Śląsk. Kwitło rzemiosło i handel, odbywały się wielkie targi i jarmarki. Miasto przyciągało wielu artystów, znakomitych architektów, snycerzy, rzeźbiarzy i malarzy. Dzięki ich wysiłkom i geniuszowi miasto zyskało wówczas chlubne miano "Małego Krakowa". Niestety w 1638 r. wybuchł groźny pożar, który, strawił większość zabudowy. Trudną sytuację gospodarczą, pogorszył najazd szwedzki w 1 655 r. a w 2 lata później atak oddziałów księcia Jerzego II Rakoczego z Siedmiogrodu. W latach późniejszych, podczas konfederacji barskiej w okolicy Krosna miały miejsce potyczki z Moskalami. Odkrycie w okolicy złóż ropy naftowej przyczyniło się do gospodarczego ożywienia regionu. Trudno tu nie wspomnieć o zasługach Ignacego Łukasiewicza -wynalazcy lampy naftowej w 1853 r. Druga połowa XIX w. to imponujący rozwój krośnieńskiego tkactwa. Wyroby lniarskie z tego miasta trafiają nawet do Włoch, Bośni, Hercegowiny i na Węgry. Po I wojnie światowej Krosna nie omija kryzys gospodarczy i duże bezrobocie. Sytuacje w niewielkim stopniu poprawia powstanie nowych fabryk takich jak: huta szkła (1923 r.), Zakłady Gumowe "Wudeta" (1932 r.) czy Zakłady Przemysłu Lniarskiego "KROSNO". Mimo tych trudności u schyłku lat trzydziestych Krosno to znaczący ośrodek przemysłowy a liczba mieszkańców wzrasta do 13 tys. 8 września 1939 r. miasto, mimo zaciętego oporu, zostaje zajęte przez hitlerowców i rozpoczęła się okupacja, masowa eksterminacja Polaków i Żydów, niszczenie wszelkich przejawów polskości. W odpowiedzi na terror okupanta powstaje ruch oporu. Akcje dywersyjne prowadzą oddziały Armii Krajowej. We wrześniu 1944 r. miasto zdobywają dywizje radzieckie.
Po wojnie rozbudowano lub wybudowano wiele zakładów przemysłowych. Do największych należą: Krośnieńskie Huty Szkła -potentat w skali krajowej, Fabryka Amortyzatorów -"POLMO" -produkująca praktycznie wszystkie typy amortyzatorów spotykanych w naszym przemyśle. Miasto odgrywa istotną rolę w życiu kulturalnym regionu. Bogate zbiory posiada Muzeum Okręgowe, prężnie działa Wojewódzki Dom Kultury a krośnieńscy twórcy skupieni są wokół Biura Wystaw Artystycznych. Perłą podkarpackiego grodu jest zabytkowy zespół staromiejski.
Krosno od 1975 do 1998 r. było siedzibą władz administracyjnych województwa i zrzeszone jest w Związku Miast Polskich i Stowarzyszeniu Gmin Małopolskich.