Pierwsze wzmianki o Poroninie pochodzą z roku 1624, ale nazwa Poronin, choć w odniesieniu do rzeki, pojawia się już w 1254 r. Przypuszcza się, iż teren dzisiejszego centrum gminy był we wczesnym średniowieczu wielką polaną wypasową, przysiółkiem Białego Dunajca, o nazwie Bańkówki.


Już w początkach XIX w. Poronin był letniskiem, znanym bardziej niż Zakopane. Bywali tu wielcy Polacy, jak: Jan Matejko, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leon Wyczółkowski, Jan Kasprowicz, Władysław Orkan, Leopold Staff. W latach 1913-1914 w zajeździe Pawła Guta Mostowego bywał, mieszkający w pobliskim Białym Dunajcu - Włodzimierz Ilicz Lenin. W 1947 roku w budynku karczmy otwarto Muzeum W I. Lenina. Obecnie w tym budynku mieści się Gminny Ośrodek Kultury.


Przez wiele lat Poronin był stolicą gminy. W 1977 r. wraz z sąsiednimi wsiami włączono go do Gminy Tatrzańskiej. Jednakże z dniem l stycznia 1995 r. ponownie utworzono Gminę Poronin.


W centrum Poronina znajduje się zabytkowy Kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. Do początków XIX w. Poronin nie posiadał własnego kościoła. W 1806 r. wybudowano tu kaplicę, a w 1833 r. utworzono samodzielną parafię z kościołem. Pierwszym proboszczem został Ksawery Marcin Więckowski. Drewniany kościół spłonął w 1915 r., a obecny, zaprojektowany przez Franciszka Mączyńskiego, wzniesiony został w latach 1917 - 1926 roku. W latach 1842-1846 wikariuszem parafii był ks. Michał Stanisław Głowacki "Świętopełk" , jeden z organizatorów powstania chochołowskiego.