Get Adobe Flash player
Puck

Puck

Historia

Dzieje Ziemi Puckiej sięgają odległych czasów, bo aż VIII tysiąclecia p.n.e. , kiedy to zmieniający się klimat po zlodowaceniach stworzył warunki dla rozwoju życia na tym terenie. Myśliwi, łowcy fok tworzyli pierwsze obozowiska, osady. Epoka kamienia przez tysiąclecia budowała kulturę tej ziemi. Badania archeologiczne w Rzucewie otwierają nam perspektywę na osadę łowców fok. Wczesne średniowiecze, już słowiańskie, kaszubskie stworzyło obraz zasiedlenia, który utrzymał się po dzień dzisiejszy. Chodząc, jeżdżąc drogami gminy pamiętajmy o ich pradawnym początku wytyczenia. Sieć osadnicza w XII i XIII stuleciu jest już potwierdzana dokumentami z potwierdzeniem własności: książęcej, zakonnej, rycerskiej. Utrata suwerenności przez Pomorze na rzecz Krzyżaków przynosi przeobrażenie stosunków prawnych i gospodarczych. Wojna trzynastoletnia przywraca Ziemię Pucką polskiej orbicie politycznej. Zwycięska bitwa pod Świecinem w 1462r. pozostała w pamięci Kaszubów.
W roku 1348 za czasów panowania krzyżackiego Puck stał się miastem lokowanym na prawie chełmińskim.

Początki miasta przypadają na VI wiek, kiedy to funkcjonował tu duży port, a liczne znaleziska świadczą o szerokich kontaktach handlowych wczesnych mieszkańców. Prawdopodobnie Puck jako ośrodek administracyjny zaczął funkcjonować ok. XI wieku. Po opanowaniu Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków pucki gród stał się siedzibą zakonnego urzędnika „ do spraw rybołówstwa”. W roku 1348 Puck otrzymał prawa miejskie. Zaraz potem został ufortyfikowany. W okresie wojny 13-letniej Puck oddano Gdańskowi, a w 1457 gdańszczanie przekazali go szwedzkiemu królowi. Po zakończeniu wojny i przyłączeniu Pomorza Gdańskiego w 1446 roku Puck stał się siedzibą starostwa. Wzrost znaczenia handlu morskiego przyczyniły się do utworzenia w Pucku w 1567 roku portu dla nowej floty wojennej. W czasie „potopu” jedynie Puck i Gdańsk oparły się szwedzkiemu najeźdźcy. Od strony Zatoki miasto osłaniane było od czerwca 1656 roku przez 42 okręty bandery holenderskiej a później i przez 10 okrętów duńskich.

Po XVII-wiecznych wojnach nastąpił okres długotrwałego wyciszenia i upadek miasta, które definitywnie przypieczętował I rozbiór, w czasie którego Puck włączono do powiatu wejherowskiego. Początki XX wieku przyniosły ze sobą rozbiórki zamku oraz fortyfikacji miejskich. Zaczęto budować murowane kamiennice oraz wybudowano kościół luterański. Odradzające się pod względem gospodarczym miasto skorzystało na reorganizacji państwa i ponownie ustanowiono w nim siedzibę powiatu. Duże znaczenie miało również wybudowanie linii kolejowej, której budowa zakończyła się w 1898 roku. W roku 1912 uruchomiono w mieście niedużą elektrownię.

Ciekawostką jest również fakt iż Puck słynął z wytrawnego piwa, którego skład ustalono w XIV wieku. Tajemnica składu była pilnie strzeżona. Dzięki doskonałemu smakowi w roku 1583 król Stefan Batory zezwolił puckim browarom na zaopatrywanie Helu.

Zaślubiny Polski z Morzem
Wydarzenia historyczne, które do dziś żywo znaczą się w społeczności nadmorskiego miasteczka wiążą się z powrotem Polski nad Bałtyk w 1919 r., kiedy po zakończeniu I wojny światowej traktatem wersalskim Puck wraca do odrodzonej z niewoli Rzeczpospolitej. Generał Józef Haller, dowódca frontu pomorskiego, dla podkreślenia wagi jaką Polacy przykładali do odzyskania niewielkiego skrawka wybrzeża bałtyckiego, w Pucku dokonał spektakularnej manifestacji zaślubin Polski z morzem. 10 luty jest dniem przypomnienia wielkich czynów Błękitnego Generała, morskich tradycji naszej ojczyzny, żywych nadziei miasteczka, które na kolejne lata stało się portem wojennym, siedzibą polskiej Marynarki Wojennej i bazą Morskiego Dywizjonu Lotniczego.

Podwodny port
W 1977 r. trzech pasjonatów nurkowania dokonało w Zatoce Puckiej, u ujścia Płutnicy, sensacyjnego odkrycia. Na obszarze ponad 12 ha odnaleźli relikty wczesnosłowiańskiego portu z umocnieniami nabrzeży, pozostałościami pomostów, wrakami łodzi klepkowych, drążonym czółnem i licznymi fragmentami ceramiki. Specjalistyczne badania przyczyniły się do datowania stanowiska na VII-XIV w. Warto zaznaczyć, iż jest to najrozleglejsze i najlepiej zachowane znalezisko, potwierdzające słowiańskie tradycje portowe i umiejętności szkutnicze.

Port rybacki
Port rybacki to dziś zaledwie przystań dla kilku kutrów, w niczym nie przypominająca jednego z głównych portów I Rzeczpospolitej. Ograniczeniami dla rozwoju tego portu są płycizny Zatoki Puckiej oraz konkurencja lepiej położonych miejscowości nadmorskich, także nad Zatoką Gdańską. Tę dawną dzielnicę portową, zwaną Korabnym, pochłonęło morze. Dziś w miejscu pomostów i przystani rosną przybrzeżne trzcinowiska. Prócz kutrów obejrzeć możemy tu pamiątkowy Słup Zaślubinowy, ustawiony na pamiątkę zaślubin Polski z morzem dokonanych przez gen. Hallera 10 lutego 1920 roku, a obok pamiętnego Słupa w 2001 roku ustawiono popiersie Gen. Hallera.


Morski Dywizjon Lotniczy
Kolebką polskiego lotnictwa był Puck. W roku 1920 nad brzegiem Zatoki Puckiej powstała jednostka zwana MDL-tem. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Pomorze z rąk niemieckich przejmowały wojska Frontu Pomorskiego. W ich składzie znaleźli się żołnierze I Batalionu Morskiego, którzy zajęli Puck 10 lutego 1920 roku. To oni stali się gospodarzami przyszłej bazy MDL-tu, zagospodarowując teren poniemieckiej jednostki powstałej na przełomie 1911-1912 r. Baza obejmowała koszary, pole wzlotów, hangary, basen dla wodnopłatowców oraz jedyną w Polsce betonową drogę ich przetaczania na wózkach transportowych. Pierwszy lot nad zatoką Pucką odbył chor. pil. Andrzej Zubrzycki na zmontowanym wodnosamolocie Friedrichshafen FF- 33 H, co miało miejsce 15 lipca 1920 r. Z upływem czasu wodnosamoloty zaczęły ?odmawiać posłuszeństwa?. Na początku lat 30- tych z braku funduszy jednostka potrzymała jedynie 5 lądowych samolotów Bartel BM- 5 c. w połowie lat 30- tych uzupełniono stan bazy samolotami produkcji lubelskiej. Ogólnie jednak sprzęt był w nie najlepszej kondycji. Zamówiono co prawda we Włoszech 6 wodnosamolotów torpedowych CANT, jednak dotarła tylko jedna maszyna i to na kilka dni przed wybuchem II wojny światowej. Wraz z wybuchem wojny rozpoczął się ostatni etap historii MDL-tu. 1 września 1939 r. podczas niemieckiej agresji poległ dowódca jednostki komandor E. Szystowski. Po nim komendę objął kmdr Kazimierz Szalewicz, który podjął decyzję o ewakuacji wodnosamolotów w rejon Półwyspu Helskiego. 2 września podczas niemieckiego nalotu zostały zniszczone prawie wszystkie maszyny z wyjątkiem jednego Lublina R- XIII G. 8 września 1939 r. dowództwo Floty zarządziło rozformowanie jednostki- Morski Dywizjon Lotniczy przestał istnieć. Pozostanie on jednak w pamięci mieszkańców miasta Pucka.

Pielgrzymka św. Piotra i Pawła
Odpust św. Piotra i Pawła w Puckiej farze ma tradycje sięgające średniowiecza. Jest to jeden z ważniejszych dni w roku dla każdego Kaszuba, a zwłaszcza rybaka. Rybackie jednostki z Władysławowa, Juraty i Helu, mieszkańcy oraz turyści, którzy zjeżdżają z różnych stron kraju, mają możliwość uczestniczenia w morskiej pielgrzymce rybaków z Kuźnicy do Pucka oraz w organizowanym w tym dniu festynie parafialnym.

źródło: www.puck.com.pl

1310 Puck dostaje się pod panowanie krzyżackie. Władzę nad ziemią pucką obejmuje urzędnik, tzw. rybicki i wraz z załogą osiada w grodzie kasztelańskim. Później na miejscu grodu Krzyżacy budują murowany zamek

1348 Puck uzyskuje od wielkiego mistrza Zakonu NMP Henryka Dusemera prawo miejskie chełmińskie

1455 Gdańsk otrzymuje jako zastaw Puck i ziemię pucką od Kazimierza Jagiellończyka

1457 Gdańszczanie przekazują Puck wypędzonemu ze Szwecji królowi Karolowi Knutsonowi za 15 tys. grzywien

1567 Król Zygmunt August przenosi bazę morską z Gdańska do Pucka i powierza opiekę nad nią staroście Janowi Kostce

1634 Puck staje się bazą, w której stacjonują okręty floty króla Władysława IV, budującego forty Władysławowo i Kazimierzowo na Mierzei Helskiej.

1656 Oblężenie Pucka przez 7tysięczną armię gen. szwedzkiego Steinbocka. Zdrada komendanta kpt. Sarbskiego, który zamierzał poddać miasto, udaremniona została dzięki postawie ojca Grzegorza, franciszkanina z Wejherowa, burmistrza Tomasza Renke i części oficerów z kpt. Szczęsnym Niewiarowskim na czele. Puck nie wpuścił wroga w swe mury

1678 Puck i starostwo puckie przejmują komisarze króla Jana III Sobieskiego, który otrzymał to starostwo. W rękach rodziny Sobieskich pozostaje Puck do 1717 r.

1818 Puck traci rangę powiatu i włączony zostaje do powiatu wejherowskiego 1887 Puck ponownie miastem powiatowym

12 XII 1898 Otwarta została linia kolejowej Reda-Puck.

1903 Otwarcie linii kolejowej z Pucka do Krokowej, wybudowanej z inicjatywy i częściowo kosztem niemieckich właścicieli ziemskich do obsługi gospodarczej ich majątków

10 II 1920 Zaślubiny Polski z morzem. Symboliczny akt zaślubin dokonany został przez generała Józefa Hallera po mszy św. odprawionej przez dziekana wojskowego ks. Rydlewskiego i kazaniu wygłoszonym przez ks. Józefa Wryczę. Obecni byli przedstawiciele rządu i tłumy ludności z okolicy "Pomorzanin", jednostka hydrograficzna zakupiona na potrzeby Polskiej Marynarki Wojennej tworzonej przez ówczesnego kapitana Józefa Unruga

1926 Okręty Marynarki Wojennej i jej dowództwo przenoszą się do Gdyni, ale pozostaje baza hydroplanów (wodnosamolotów). Morski Dywizjon Lotniczy istniał do września 1939 r.

1928 Puck ponownie przestaje być siedzibą władz powiatowych i włączony zostaje do nowo powstałego powiatu morskiego

1 IX 1939 O świcie Niemcy zbombardowali miasto i bazę Morskiego Dywizjonu Lotniczego, zabijając m.in. jego dowódcę kmdr. por. Edwarda Szystowskiego i niszcząc przystań. W godzinach wieczornych, po odejściu z miasta na Kępę Oksywską oddziału Straży Granicznej, wojska niemieckie zajęły Puck

12 III 1945 Do miasta wkraczają oddziały wojsk sowieckich

1954 Po kolejnej reformie administracyjnej Puck znów jest miastem powiatowym

1972 Utworzenie Stacji Wiedzy o Regionie, przekształconej w 1980 r. na Muzeum Ziemi Puckiej