Zamek Jan III Sobieski

Pierwsze ślady osadnictwa z terenu Rzucewa pochodzą z lat 2500-1700 r. p.n.e. Osada była zamieszkana przez plemię kultury ceramiki sznurowej. Podczas prac polowych natrafiono na resztki cmentarnych kamieni. Około 1308 roku Rzucewo było posiadłością należącą prawdopodobnie do kasztelana puckiego, a w następnym wieku Rzucewo określano jako dobra rycerskie na prawie polskim. Pod koniec XIV i na początku XV wieku dobrami rzucewskimi władała rodzina Schonegghe. W latach 1460-1462 podczas wojny trzynastoletniej zamek rzucewski został splądrowany i następnie zburzony, a Rzucewo zostaje przyłączone do Prus Królewskich. Około 1500 roku w posiadanie Rzucewa weszła rodzina Bolszewskich z Bolszewa trudniąca sie rybołówstwem. Bolszewscy posiadali przywilej królewski na łowienie ryb w zatoce, potwierdzony w 1548 roku. Rzucewo było jedna z 26 stacji nad Zatoka Pucka. W 1578 roku właścicielami dóbr rzucewskich została rodzina magnatów pomorskich Wejherów. Za ich czasów majątek uległ znacznemu powiększeniu. Wiadomo że istniał tu pod koniec XVI wieku dwór, umownie nazywany I dworem Wejherów. W dokumencie z 1583 roku rezydujący tu Jerzy Wejher odpisywał swoje listy "z dworu Rzucewo". Około 1625 roku dwór ten wraz z cala osada został splądrowany i zniszczony przez wojska szwedzkie. Jednakże na mapie z 1655 roku ponownie pojawił się dwór rzucewski pod nazwa "Weiershoff", co świadczy o jego odbudowaniu albo o wybudowaniu nowej siedziby.



O stanie osady i o ogrodzie brak przekazów. Przypuszcza sie ze drugi dwór Wejherów zlokalizowany był pomiędzy dzisiejszym dziedzińcem dworskim a stromo opadającą skarpa brzegu klifowego. Dowodzą tego prowadzone w tym miejscu wykopaliska archeologiczne a także wybitnie obronny charakter miejsca. Prawdopodobnie drugi dwór Wejherów służył także późniejszym właścicielom: Radziwillom, Sobieskim oraz początkowo Przebedowskim. Musiała być wygodna, bogato wyposażona siedziba szlachecka, spełniająca wymagania najbardziej wybrednych ludzi tamtej epoki, gdyż Wejherowie poza dużymi aspiracjami mieli także możliwości finansowe do ich realizowania. Po śmierci Jakuba Wejhera dobrami zarządzała wdowa po nim Joanna Katarzyna z Radziwillow, której majątek w 1665 roku odziedziczyły dwie córki Jakuba z pierwszego malżenstwa.


W 1676 roku dobra rzucewskie odstąpiono Michałowi Radziwillowi, który poślubił Katarzynę Sobieską, siostrę króla Jana. Wiadomo ze podczas swojego pobytu w Gdańsku w latach 1676-1677 król kilkakrotnie odwiedził Rzucewo i uczestniczył tu w polowaniach. Tradycja temu właśnie przypisuje połozenie czterorzędowej alei lipowej łączącej Rzucewo z Osłoninem. Po śmierci męża w 1685 roku Katarzyna darowała Rzucewo królowi, który jednak zajęty sprawami państwowymi nigdy juz nad morze nie przyjechał. Po śmierci króla Jana III Sobieskiego Rzucewo przeszło na Marie Kazimierę, następnie na królewicza Aleksandra, a po nim na Jakuba. W latach 1711-1720 dobra rzucewskie były zastawem w rekach Jerzego Alberta Jankowskiego, a następnie zostały kupione przez magnata pomorskiego Piotra Jerzego Przebedowskiego za 160 000 guldenów. Nie wiadomo czy nowy właściciel osiadł w Rzucewie gdyż posiadał liczne majątki, a rezydował w pobliskim Wejherowie.


W 1734 roku podczas oblężenia Gdańska rosjanie nie chcąc dopuścić do desantu francuskiego spalili większość wsi i majątków nadbrzeżnych od Gdyni po Puck. Najprawdopodobniej pożar strawił drugi dwór Wejherów. W 1772 roku syn Piotra Jerzego Ignacy Przebedowski planował budowę nowego pałacu, co poprzedziło wybudowanie cegielni, jednakże I rozbiór Polski pokrzyżowal mu plany i był zmuszony pod groźbą konfiskaty sprzedać Rzucewo. Nowym właścicielem został wuj Ignacego, generał Jozef Przebedowski, posiadający w tym czasie większą część majątków sopockich oraz Kolibki. Być może to właśnie on sfinansował plany siostrzeńca związane z budową nowego dworu, ale możliwe jest także iż uczynił to dopiero jego następca Aleksander Gibson, kupiec i rezydent angielski w Gdańsku. Kto był fundatorem barokowej siedziby z dworem i ogrodem dotąd nie wiadomo.

W 1798 roku Aleksander Gibson odsprzedał majątek rzucewski siostrzeńcowi Ottonowi Henrykowi hrabiemu von Keyserling. W 1811 roku podczas wojen napoleońskich dwór przemieniono w lazaret, a następnie spalono. Aż do 1840 roku brak jest przekazów o wyglądzie osady. Prawdopodobnie nie odbudowano spalonego barokowego dworu, gdyż w 1840 roku przystąpiono do budowy nowej siedziby. Plany wykonał modny wówczas berliński architekt August Stuler, a fundatorem neogotyckiej siedziby był Gustaw von Below z żoną Emmą z domu Keyserling. Około 1853 roku zbudowano w pobliskim lesie kaplice grobową, którą powiązano z aleja lipowa droga obsadzona bukami.

W 1871 roku po śmierci Karola von Below, Rzucewo wraz z folwarkiem w Osłoninie i Żelistrzewie przechodzi na własność Gerharda a następnie jego córki Pauli, która wychodzi za mąż za Keyserlinga. Około polowy XIX wieku dotychczasowy ogród barokowy urządzono w duchu naturalistycznym i rozszerzono go na przylegle tereny. Z dawnego ozdobnego charakteru zachowały sie rosnące do dziś drzewa: platan klonolistny, sosna, buk czerwonolistny i kasztan jadalny. Na początku XX wieku majątek rzucewski znalazł sie w rekach rodziny von Krokow, prawdopodobnie na skutek małżeństwa którejś z córek Pauli von Keyserling. W 1945 roku majątek ulega parcelacji. W pałacu umieszczono Technikum Rolnicze, które zajmowało go do 1975 roku. W latach 1945-1975 pałac i park uległy powolnemu niszczeniu i dewastacji, głównie na skutek braku zrozumienia wartości obiektu. Określany jest przez mieszkańców "strasznym dworem".Pogarszał się stan sanitarny drzew. Dawne stawy ustąpiły miejsca samosiewowi. Przekształcano stare budynki, które pozbawiano charakterystycznych detali architektonicznych. W 1976 roku pałac wraz z fragmentami parku znalazły się kolejno w rekach Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku, Stoczni Gdańskiej imienia Lenina oraz Zarządu Portu w Gdyni, a w roku 1983 obiekt przejmuje "Cepelia". Wszyscy inwestorzy mieli zamiar adoptować obiekt na ośrodek wczasowy, jednak nie zrealizowali swoich planów. W grudniu 1994 roku pałac wraz z parkiem kupiło Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe "Kaszub" z Wejherowa. Od roku 1996 dzięki renowacji ponownie urzeka swoim pięknem pełniąc rolę hotelowa. Warto także bedąc tutaj zwiedzić pozostałości parku położonego na skraju morza z wieloma egzotycznymi drzewami. Obiekt posiada także wspaniałą stadninę koni co pozwala na uprawianie sportów hipicznych. Panoramę okolicy wraz z Zatoka Pucka i Półwyspem Helskim najlepiej podziwiać z wieży zamku, gdzie znajduje sie taras widokowy z barkiem i basenem dla dzieci. Zamek w Rzucewie znajduje sie 50 km na północ od Gdańska. Miejscowość od lat jest także miejscem badan archeologicznych. Odkryto tutaj osadę neolityczną (kultura ceramiki sznurowej). Oryginalność znalezisk pozwoliła na wyodrębnienie z tejże kultury grupę rzucewską (mieszkańców tejże osady nazywano łowcami Fok).