Kupowanie wody butelkowanej podczas zagranicznego urlopu to dla wielu turystów odruch bezwarunkowy. Wizja problemów żołądkowych skutecznie powstrzymuje nas przed podstawieniem szklanki pod kran w hotelowej łazience. Tymczasem w wielu krajach na Starym Kontynencie woda w rurach wodociągowych spełnia, a nierzadko nawet przewyższa, rygorystyczne normy jakościowe ustalone dla wody sprzedawanej w plastikowych butelkach.
Picie lokalnej „kranówki” to nie tylko ogromna wygoda i oszczędność pieniędzy (w turystycznych stolicach za butelkę wody często płacimy od 2 do 4 euro), ale przede wszystkim potężny krok w stronę ekologii i zmniejszenia śladu węglowego. Zanim jednak napełnisz swoją wielorazową butelkę z filtrem, musisz wiedzieć, w jakich państwach jest to w 100% bezpieczne dla Twojego zdrowia, a gdzie lepiej zachować ostrożność.
Europejskie standardy – dlaczego woda z kranu w UE to światowa czołówka?
Europa (a w szczególności państwa zrzeszone w Unii Europejskiej oraz kraje EOG) dysponuje jednymi z najbardziej rygorystycznych przepisów sanitarnych na świecie. Zgodnie z dyrektywą wodną UE, woda przeznaczona do spożycia przez ludzi musi być wolna od jakichkolwiek mikroorganizmów, pasożytów i substancji chemicznych w ilościach stanowiących zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.
Co więcej, wiele państw systematycznie odchodzi od chlorowania wody na rzecz znacznie nowocześniejszych i zdrowszych metod oczyszczania, takich jak ozonowanie czy naświetlanie promieniami UV. Dzięki temu woda nie tylko jest mikrobiologicznie czysta, ale także traci charakterystyczny, „basenowy” posmak i zapach.
W których 15 krajach Europy woda z kranu jest całkowicie bezpieczna?
Zestawienie zostało podzielone na regiony, ponieważ jakość, pochodzenie i smak wody różnią się diametralnie w zależności od szerokości geograficznej i ukształtowania terenu.
Skandynawia i Daleka Północ (Czystość z lodowców)
To absolutna światowa czołówka. Woda w tych państwach często trafia do kranów prosto z topniejących lodowców, głębinowych źródeł lub krystalicznie czystych jezior.
-
1. Islandia: Kraj ten słynie z najczystszej wody na świecie, pochodzącej bezpośrednio ze źródeł lodowcowych. Woda zimna w kranie jest wybitna w smaku. Należy jednak pamiętać, że woda ciepła jest ogrzewana geotermalnie i może posiadać silny zapach siarki (przypominający zapach gotowanych jajek) – nie nadaje się ona do picia, dlatego zawsze odkręcaj tylko zimny kurek.
-
2. Norwegia: Woda wodociągowa pochodzi tu w niemal 100% z krystalicznych wód powierzchniowych (górskich jezior i rzek). Jest doskonała w smaku i całkowicie bezpieczna w całym kraju.
-
3. Szwecja: System wodociągowy opiera się na restrykcyjnych filtrach i wodach głębinowych. W restauracjach podanie „kranówki” z lodem to absolutny standard.
-
4. Finlandia: Finowie posiadają jedną z najwyższej jakości wód pitnych na świecie, która w ślepych testach smakowych wielokrotnie wygrywa z wodami luksusowych marek butelkowanych.
-
5. Dania: Kopenhaga od lat chwali się systemem, w którym woda nie jest w ogóle chlorowana, ponieważ jej czystość ze studni głębinowych tego nie wymaga.
Europa Środkowa i Alpy (Z gór prosto do kranu)
Państwa alpejskie mogą poszczycić się wspaniałą wodą źródlaną, z której słyną na całą Europę.
-
6. Szwajcaria: Woda kranowa to tutaj po prostu woda mineralna. Systemy pompujące wodę z Alp do szwajcarskich miast sprawiają, że można ją bezpiecznie pić nawet z publicznych fontann w Genewie czy Zurychu.
-
7. Austria: Wiedeń to jedno z niewielu miast na świecie, które jest zaopatrywane w wodę pitną z górskich źródeł znajdujących się w Alpach Styryjsko-Dolnoaustriackich. Smakuje fenomenalnie.
-
8. Niemcy: Jakość wody („Trinkwasser”) jest tam monitorowana znacznie częściej i surowiej niż jakość wód butelkowanych w supermarketach.
-
9. Polska: Nasza krajowa kranówka przeszła w ostatnich 2 dekadach technologiczną rewolucję. W miastach takich jak Warszawa, Kraków, Wrocław czy Gdańsk woda spełnia rygorystyczne normy unijne i jest bogata w cenne minerały, takie jak wapń i magnez. Można ją pić bez konieczności używania dzbanków filtrujących.
-
10. Holandia: Z uwagi na specyficzne uwarunkowania (depresja), Holendrzy opracowali jedne z najbardziej zaawansowanych systemów filtracji membranowej i biologicznej na świecie. Woda nie zawiera tu chloru, jest miękka i bardzo smaczna.
Europa Południowa i Zachodnia
-
11. Włochy: Woda jest całkowicie bezpieczna i zdatna do picia. Rzym słynie z publicznych poidełek (tzw. „nasoni”), z których codziennie korzystają miliony turystów.
-
12. Hiszpania: Woda kranowa w kontynentalnej części Hiszpanii (np. Madryt, gdzie jest uważana za jedną z najlepszych w kraju) jest bezpieczna do picia. Należy jednak pamiętać, że na wybrzeżu (np. w Barcelonie) może mieć wyczuwalny zapach chloru oraz wysoką twardość, co wpływa negatywnie na jej smak.
-
13. Francja: Woda z kranu („eau du robinet”) we Francji jest w 100% bezpieczna. W paryskich restauracjach obowiązkiem obsługi jest podanie darmowej karafki z wodą z kranu na życzenie klienta.
-
14. Portugalia: Zarówno w Lizbonie, jak i na północy kraju, woda jest mikrobiologicznie czysta, bardzo często badana i odpowiednia do bezpośredniego spożycia.
-
15. Wielka Brytania (i Szkocja): Kranówka jest tu bezwarunkowo zdatna do picia. Woda szkocka (płynąca prosto z gór) jest uznawana za tak dobrą, że stanowi oficjalny, narodowy powód do dumy (i kluczowy składnik lokalnej whisky).
Kiedy bezpieczna woda kranowa może stanowić problem?
Nawet w wyżej wymienionych krajach, gdzie woda z wodociągów miejskich jest idealna, istnieje 1 słabe ogniwo: infrastruktura w konkretnym budynku. Woda wychodząca ze stacji uzdatniania jest czysta, ale jeśli zatrzymasz się w starym, wielowiekowym kamiennym budynku (np. w Wenecji lub w historycznym centrum Krakowa), wewnętrzne rury mogą być przestarzałe.
Ryzyko stanowią rury ołowiane lub zardzewiała stal. Jeśli po odkręceniu kurka woda ma rdzawy kolor, mętny osad lub dziwny, metaliczny posmak, nie pij jej! Najlepszym rozwiązaniem, zalecanym przez organizacje zdrowotne, jest zasada pierwszego strumienia. Po nocy lub długiej nieobecności w hotelu, odkręć zimną wodę na 30 do 60 sekund, zanim nalejesz ją do szklanki. Pozwoli to spłukać wodę, która stała w instalacji.
Gdzie w Europie uważać i wybierać wodę butelkowaną?
Warto zachować ostrożność (szczególnie jeśli mamy delikatny żołądek) w państwach na Bałkanach (np. w Bośni i Hercegowinie czy Albanii), a także w niektórych regionach Bułgarii i Rumunii poza dużymi ośrodkami miejskimi. Odrębną kategorią są wyspy. Z uwagi na brak naturalnych ujęć wody słodkiej, na Wyspach Kanaryjskich, Cyprze czy wielu wyspach greckich woda kranowa to odsalana woda morska. Choć teoretycznie jest przebadana i pozbawiona bakterii, jej smak jest często odrzucający, a mieszkańcy i turyści powszechnie używają jej wyłącznie do kąpieli i mycia zębów, do celów spożywczych wybierając duże bukłaki ze sklepu.